Gratis 3D-modellen voor configurators: wat mag wel en niet.
Gratis 3D-modellen zijn bruikbaar in een webconfigurator, maar alleen onder twee licenties zonder discussie: CC0 (zoals Poly Haven, ambientCG, Kenney en Quaternius) en CC BY met naamsvermelding. In een three.js-configurator krijgt elke bezoeker het modelbestand binnen, dus de licentie moet herdistributie toestaan. TurboSquid- en CGTrader-modellen en fabrikanten-BIM mogen daar niet in zonder toestemming. Het product dat de bezoeker configureert, bouw je daarom het best zelf, parametrisch. Gratis modellen zijn er voor de omgeving eromheen.
Hieronder staat per bron wat de licentie toestaat, wat NVIDIA gratis aanbiedt, wanneer je CAD-data van een fabrikant mag gebruiken, waar AI-3D past en hoe je 3D-bestanden veilig binnenhaalt.
Door Saif Waleed Ibrahim, oprichter NEXTRIQ · 6× Anthropic-gecertificeerd · Bijgewerkt 21 november 2026
In het kort
- De toets is simpel: mag het modelbestand zelf bij derden terechtkomen? In een webconfigurator gebeurt dat bij elke bezoeker.
- CC0 (Poly Haven, ambientCG, Kenney, Quaternius) en CC BY met naamsvermelding zijn zonder discussie bruikbaar.
- TurboSquid, CGTrader en fabrikanten-BIM horen niet als open GLB in een configurator, tenzij de rechthebbende schriftelijk toestemming geeft.
- NVIDIA heeft een schone CC BY-set voor magazijnen en logistiek, maar geen gratis zonnepanelen, vrachtwagens of zeecontainers.
- AI-3D is goed voor decor en video, niet voor maatvaste producten. Hunyuan3D mag in de EU niet worden gebruikt.
- Malware komt binnen via .blend-bestanden en nep-tools, niet via GLB.
Licenties
Welke licenties laten een model toe in een webconfigurator?
Een 3D-configurator in de browser stuurt het modelbestand naar de bezoeker. Wie de netwerkverbinding bekijkt, kan het GLB-bestand downloaden en elders openen. Juridisch is dat herdistributie van het model. Voor een gerenderde marketingvideo ligt de lat veel lager: daar zien mensen alleen pixels, en bijna alle licenties staan dat toe.
We hebben de bronnen daarom in drie categorieën ingedeeld. Categorie A is CC0: vrij te gebruiken, ook commercieel, zonder naamsvermelding. Poly Haven zegt letterlijk "You can use our assets for any purpose", en ambientCG staat uitdrukkelijk toe dat je de ruwe bestanden in je project verspreidt. Uitzondering bij Poly Haven: logo's en voorbeeldrenders van de site zelf zijn niet CC0, en scrapen zonder toestemming is verboden.
Categorie B is CC BY, of een licentie die gebruik binnen een groter product toestaat. Bij CC BY moet bij elk model een naamsvermelding staan, bijvoorbeeld in een regel "Over dit model" in de configurator en in de beschrijving van een video. De Fab Standard License van Epic verbiedt alleen het los aanbieden van het asset. Categorie C mag niet als open web-GLB: TurboSquid eist dat modellen in apps "contained in proprietary formats" zitten zodat ze niet te openen of te importeren zijn.
| Bron | Web-GLB in configurator | Marketingvideo | Voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Poly Haven, ambientCG, Kenney, Quaternius | Ja (A) | Ja | Geen |
| Sketchfab CC0 / CC BY | Ja (A/B) | Ja | Bij CC BY een creditregel; licentie per model controleren |
| NVIDIA PhysicalAI-SimReady-Warehouse-01 | Ja (B) | Ja | CC BY 4.0-credit, wijzigingen vermelden |
| Fab Standard, Blendkit RF | Grijs (B) | Ja | Alleen verwerkt in een product, nooit los aanbieden |
| NVIDIA Omniverse-downloadpakketten | Grijs | Ja (redelijk veilig) | Zie de NVIDIA-sectie |
| TurboSquid, CGTrader RF, betaalde Free3D-modellen | Nee (C) | Ja, behalve 'editorial' | – |
| GrabCAD, BIMobject, fabrikanten-BIM | Nee | Nee, zonder toestemming | Schriftelijk akkoord van de rechthebbende |
| NVIDIA Isaac Sim-assets, DSX-pakket | Nee | Nee | Alleen binnen Isaac Sim |
Let op bij Sketchfab
De Sketchfab Store sloot op 22 oktober 2024; gratis modellen bleven staan. In augustus 2026 nam KitBash het platform over. Dat CC0-downloads in het najaar van 2026 nog werken, vonden we alleen in secundaire bronnen. Controleer de licentie dus per model, op de modelpagina zelf, en bewaar een kopie.
Merken van anderen
Is de merkhouder niet je opdrachtgever, gebruik dan geen herkenbare merkproducten in een configurator, zoals een bekend batterijsysteem of serverrack. Dat kan de indruk wekken van een samenwerking. TurboSquid beperkt modellen met andermans merken om die reden tot redactioneel gebruik.
NVIDIA
Wat biedt NVIDIA gratis aan, en mag dat op het web?
NVIDIA heeft vier gratis bronnen, elk met een ander licentieregime. De opbrengst per productcategorie is smal. In geen enkel gratis NVIDIA-pakket vonden we zonnepanelen, batterijcontainers, UPS'en, generatoren, vrachtwagens, bouwmachines of zeecontainers. "Containers & Shipping" betekent daar bakken, kratten en dozen.
Bruikbaar · CC BY 4.0
PhysicalAI-SimReady-Warehouse-01
Per dataset controleren
SimReady Central
Grijze zone
Omniverse-downloadpakketten
Niet gebruiken
Isaac Sim-assets en DSX-pakket
Praktisch zijn de NVIDIA-assets zwaar: gemaakt voor RTX-simulatie, met zips van 10 tot 26 GB. Haal losse bestanden binnen in plaats van hele pakketten. De MDL-materialen van NVIDIA zijn niet over te zetten naar andere programma's; neem bij het importeren de preview-materialen mee. De werkbare route is USD naar Blender, dan glTF-export, dan comprimeren met gltfpack.
Fabrikantdata
Wanneer mag je CAD- of BIM-data van een fabrikant gebruiken?
Fabrikantdata is het meest maatvast, maar juridisch het minst vrij. BIMobject beperkt downloads tot eigen gebruik en tot opname in projecttekeningen door bouwprofessionals, en de ontwikkelaarsovereenkomst verbiedt uitdrukkelijk de content in eigen apps te verwerken. Andere fabrikantenportalen verbieden kopieën en bewerkingen buiten de licentie.
Dat wordt anders als de fabrikant zelf de opdrachtgever is. Fabrikanten hebben het recht om hun eigen 3D-productdata vrij te gebruiken (TraceParts). Leg in de offerte of overeenkomst daarom vast dat de opdrachtgever toestemming geeft om zijn STEP-, IFC- of Revit-data om te zetten en publiek te tonen.
Zo zet je eigen CAD-data om naar een webmodel
- 01
STEP tesselleren
Zet het CAD-bestand om naar een mesh met een OCCT-tool zoals step2glb (behoudt kleuren per vlak) of met FreeCAD. De instelling voor mesh-deflection bepaalt de afweging tussen hoekige rondingen en bestandsgrootte. - 02
Opschonen
Verwijder in Blender schroefdraad, binnendelen en logo's die de bezoeker niet ziet. Dat scheelt vaak het grootste deel van de bestandsgrootte. - 03
Comprimeren
Comprimeer met gltfpack: -cc voor meshopt-compressie, -tc voor KTX2-texturen, -mi voor instancing en -kn -km om namen en materialen aanspreekbaar te houden vanuit de code. gltfpack ondersteunt geen Draco.
Per productsoort
Wat bouw je zelf en wat download je?
De vuistregel: het product dat de bezoeker configureert bouw je procedureel, de omgeving eromheen mag gedownload worden. Procedureel bouwen is niet alleen juridisch veiliger. Het is lichter, klopt tot op de millimeter en opties zijn direct te wisselen. Downloaden levert vooral tijdwinst op bij complexe contextobjecten, zoals een realistische vrachtwagen met oplegger. Concrete modellen in deze tabel zijn niet per stuk gecontroleerd: kijk bij elke download de licentie op de modelpagina na.
| Categorie | Kernproduct (zelf bouwen) | Context (downloaden) |
|---|---|---|
| Bouw en woning | Kozijnen, deuren, dakkapellen, veranda's: parametrisch op maat | Poly Haven-modellen en -HDRI's, ambientCG-texturen voor baksteen, dakpannen en hout |
| Zonnepanelen | Paneel als kader, glas en celraster; montagesysteem als geëxtrudeerd profiel met instancing per rij | CC0-objecten via Sketchfab-filter; stijlmodellen van Kenney |
| Kabelgoten en montagerails | Eén 2D-profiel geëxtrudeerd, perforatie via textures, bouten met instancing | Metaaltexturen van ambientCG of Poly Haven; fabrikant-STEP alleen met akkoord |
| Transport en logistiek | Zeecontainer (20 ft 6,06 m, 40 ft 12,19 m), pallets en palletstellingen met instancing | Heftruck en trekker-oplegger uit de NVIDIA-warehouseset (CC BY) of CC0/CC BY zonder merklogo |
| Technische ruimtes | Racks, kasten en containers als eenvoudige vormen met deur- en grilltextures | Generatoren als CC0/CC BY-model of AI-3D als decor |
Zo bouwen wij ook onze eigen configurators: het product parametrisch in three.js, de omgeving uit gecontroleerde bronnen. Voorbeelden staan in de case 3D-configurator en op 3d-configurator.nl.
AI-3D
Is AI-gegenereerd 3D een alternatief?
Voor contextobjecten wel, met twee harde grenzen. De eerste is maatvoering. Generatieve modellen maken geometrie die er overtuigend uitziet, maar niet maatvast is. TRELLIS.2 werkt met een voxelraster van maximaal 1536³; over een container van 6 meter is dat een raster van ongeveer 4 mm (eigen berekening). Te grof voor dunne profielen en scherpe kanten. AI-3D hoort dus niet in kozijnen of panelenvelden, maar wel in een generator of heftruck als decor, of in een video waarin niemand meet. Schaal elke AI-mesh terug naar de echte afmetingen.
De tweede grens is de licentie. Tencent Hunyuan3D 2.x "DOES NOT APPLY IN THE EUROPEAN UNION, UNITED KINGDOM AND SOUTH KOREA", en artikel 5(c) verbiedt het gebruik van de output buiten het toegestane gebied. Voor Nederlandse bedrijven valt Hunyuan daarmee af, ook via online demo's. Let ook op afhankelijkheden: de standaardpijplijn van TripoSG haalt een achtergrondverwijderaar binnen met een niet-commerciële licentie.
| Generator | Licentie of voorwaarde | Geschikt voor klantwerk? |
|---|---|---|
| Microsoft TRELLIS.2 | MIT; GLB met PBR-materialen; minstens 24 GB NVIDIA-VRAM of via een gehoste dienst | Ja, als decor |
| Tencent Hunyuan3D 2.x | Geldt niet in EU, VK en Zuid-Korea, ook niet voor output | Nee, in Nederland niet toegestaan |
| Meshy Free / Pro | Free: output onder CC BY 4.0. Pro (€ 19 per maand): 'private, customer-owned' output | Alleen met betaald abonnement |
| Sloyd Plus | $ 15 per maand, commercieel gebruik, geen doorverkooprecht | Ja, met beperking |
| Rodin Creator | $ 30 per maand, 'unlimited export and any use' | Ja |
Prijzen volgens de prijspagina's van de leveranciers op de peildatum. Onafhankelijke benchmarks voor industriële objecten bestaan niet; welke generator de beste vormen levert, is een oordeel uit de community. Glas in TRELLIS-output moet je handmatig weer transparant zetten.
Veiligheid
Hoe haal je 3D-bestanden veilig binnen?
glTF en GLB zijn "purely an asset format" zonder runtimegedrag (Khronos). Ze zijn dus het veiligste formaat om te ontvangen en aan bezoekers te serveren. Het gevaar zit in bronformaten en in de tools eromheen.
In 2025 zetten aanvallers gratis modellen op CGTrader met .blend-bestanden waarin een script bij het openen een loader ophaalde, met de StealC V2-infostealer als eindstation. De detectie op VirusTotal was "extremely low" (Morphisec, BleepingComputer). Eerder dat jaar ging via Discord en Fiverr een kwaadaardig "free chair model" rond. Beide aanvallen werken alleen als Auto Run Python aanstaat; Blender zet dat standaard uit, en de vlag -Y overschrijft de voorkeuren.
Daarnaast zitten er geheugenfouten in parsers: CVE-2026-119722 (heap-overflow bij .blend-structuren; Red Hat noemt Blender onder 4.5.15 en 5.x onder 5.2.3, controleer de versies op blender.org) en CVE-2025-14439 in OpenUSD (opgelost in USD 25.11). Op macOS komt het dagelijkse risico vooral van nep-GitHub-pagina's die zich voordoen als 3D- of CAD-tools, van npm-wormen zoals Shai-Hulud en van nepcampagnes die zich voordoen als AI-skills en MCP-servers. XProtect scant alleen apps, geen databestanden.
Veiligheidschecklist voor 3D-assets
- 01
Zet Auto Run Python uit
Zet in Blender 'Auto Run Python Scripts' uit en start bij onbekende bestanden met -Y. Houd Blender en USD-tools op de nieuwste patchversie. - 02
Alleen gecureerde bronnen
Download van Poly Haven, ambientCG, Kenney, Quaternius, huggingface.co/nvidia of officiële fabrikantensites. Nooit uit DM's, Discord, Fiverr, gesponsorde 'free pack'-advertenties of lookalike-domeinen. - 03
Quarantaine en hash-check
Download naar een aparte map buiten je projecten. Maak een SHA-256-hash en zoek die op bij VirusTotal. Upload nooit bestanden van klanten: uploads worden gedeeld met partners. - 04
Archieven eerst bekijken
Weiger archieven met uitvoerbare bestanden (.app, .command, .pkg, .dmg, .sh, .py, .exe, .ps1), dubbele extensies of een wachtwoord. - 05
Kies GLB en valideer
Neem een kant-en-klare GLB als die er is. Zet bronformaten alleen headless om. Valideer elke GLB met de Khronos glTF-Validator en controleer op externe URI's. Bewaar bij elk asset een licentienotitie. - 06
Decoders zelf hosten
Host de Draco-, Meshopt- en KTX2-decoders zelf, met vaste versies, en gebruik een strikte Content Security Policy. Een decoderpad naar een externe CDN betekent dat de pagina externe code uitvoert. - 07
Pakketten en agents onder controle
Gebruik vaste versies met een lockfile, geen 'curl | bash' of 'plak dit in Terminal', en laat AI-agents geen onbekende pakketten, skills of MCP-servers installeren zonder controle. Een netwerkmonitor zoals LuLu laat zien als een tool onverwacht naar buiten belt.
Methode
Methode en verantwoording
Wat dit is. Een bronnenonderzoek naar gratis 3D-modellen voor gebruik in webconfigurators en marketingvideo's. We lazen de licentieteksten en voorwaarden van bibliotheken, marktplaatsen, NVIDIA, fabrikantenportalen en AI-generatoren, plus beveiligingsrapporten en CVE-meldingen. Peildatum: 20 november 2026.
Beperkingen. Licenties veranderen, soms zonder aankondiging. Concrete modellen zijn niet per stuk gecontroleerd. Een paar punten kwamen alleen uit secundaire bronnen; dat staat in de tekst (de status van Sketchfab-downloads, prijzen van sommige AI-generatoren). De versie-informatie bij CVE-2026-119722 komt uit een tekst van Red Hat die volgens Red Hat zelf deels automatisch is opgesteld. De rastergrootte bij TRELLIS.2 is een eigen berekening.
Wat dit niet is. Geen juridisch advies. Twijfel je bij een specifiek model, vraag dan de rechthebbende om schriftelijke toestemming en bewaar die.
Onze rol. NEXTRIQ bouwt 3D-configurators. We publiceren dit omdat dezelfde vragen bij elk project terugkomen, en omdat een open overzicht iedereen helpt die met 3D op het web werkt.
Veelgestelde vragen
Vragen over 3D-modellen en licenties
Mag ik een gratis 3D-model van internet in mijn configurator gebruiken?
Alleen als de licentie toestaat dat het bestand zelf bij derden terechtkomt. In een webconfigurator met three.js of een vergelijkbare techniek downloadt elke bezoeker het GLB-bestand, en dat is juridisch herdistributie. CC0 staat dat zonder voorwaarden toe, CC BY met naamsvermelding. Licenties die modellen in apps alleen toestaan in een afgeschermd, niet-uitpakbaar formaat, zoals de royalty-free licentie van TurboSquid, vallen af.
Wat is het verschil tussen gebruik in een configurator en in een video?
In een gerenderde video of afbeelding ziet de kijker alleen pixels; het modelbestand verlaat je computer niet. Daarom staan bijna alle licenties dat toe, ook die van TurboSquid en CGTrader (behalve modellen die als 'editorial' zijn gemarkeerd). In een configurator krijgt de bezoeker het model zelf. Daar ligt de lat dus veel hoger.
Mag ik CAD- of BIM-bestanden van een fabrikant omzetten naar een configurator?
Niet zonder schriftelijke toestemming. Platforms als BIMobject beperken downloads tot eigen gebruik en opname in projecttekeningen, en verbieden ontwikkelaars de content in eigen apps te verwerken. Dat verandert als de fabrikant zelf je opdrachtgever is: die heeft het recht om de eigen productdata vrij te gebruiken. Leg in de overeenkomst vast dat de opdrachtgever toestemming geeft om de STEP-, IFC- of Revit-data om te zetten en publiek te tonen.
Zijn de gratis 3D-assets van NVIDIA bruikbaar?
Deels. De Hugging Face-dataset PhysicalAI-SimReady-Warehouse-01 (753 assets) staat onder CC BY 4.0 en is met een creditregel bruikbaar voor magazijn- en logistieke scènes. De Omniverse-downloadpakketten zijn een grijze zone voor het web: de licentie staat verspreiding toe als onderdeel van een project, maar zegt niets expliciet over uitpakbare GLB-bestanden. Isaac Sim-assets mogen niet worden aangepast of verspreid.
Mag ik AI-gegenereerde 3D-modellen gebruiken?
Voor decor en video meestal wel, met twee grenzen. AI-modellen zijn niet maatvast, dus ze horen niet in een product waar millimeters tellen. En de licentie verschilt per generator: Tencent Hunyuan3D 2.x geldt uitdrukkelijk niet in de EU, het VK en Zuid-Korea, ook niet voor de output. Microsoft TRELLIS.2 valt onder de MIT-licentie. Bij betaalde diensten verschilt per abonnement of je de output commercieel mag gebruiken.
Kan een 3D-bestand malware bevatten?
glTF en GLB zijn pure dataformaten zonder scriptmechanisme en daarom het veiligste formaat om te ontvangen en te serveren. Het risico zit in bronformaten. In 2025 werden via CGTrader gratis .blend-bestanden verspreid met een script dat bij het openen een infostealer binnenhaalde. Dat werkt alleen als 'Auto Run Python Scripts' in Blender aanstaat. Zet dat uit, open onbekende bestanden met de vlag -Y en houd Blender en USD-tools bijgewerkt.
Is dit juridisch advies?
Nee. Dit onderzoek vat de licentieteksten en beveiligingsbronnen samen zoals ze op de peildatum online stonden. Licenties veranderen. Controleer bij elke download de licentie op de pagina van het model zelf, bewaar die notitie, en vraag bij twijfel de rechthebbende om schriftelijke toestemming.
Meer over configurators: het onderzoek Configurators in de bouw 2026 (703 bouwbedrijven) en het overzicht van al ons onderzoek.
Bronnen
- Poly Haven, License
- ambientCG, License
- Sketchfab Help, Crediting users for 3D model downloads
- Sketchfab blog, What you need to know now that Fab's live
- Wikipedia, Sketchfab
- TurboSquid, Royalty Free License
- NVIDIA Omniverse, Downloadable packs
- Hugging Face, nvidia/PhysicalAI-SimReady-Warehouse-01 (dataset card)
- Hugging Face blog, SimReady Central assets for robotics and AI factories
- NVIDIA, SimReady Central documentation
- NVIDIA Isaac Sim, License FAQ
- NVIDIA Isaac Sim, Additional License
- NVIDIA Developer Forums, MDL-materialen importeren in Blender
- BIMobject, Terms of Service / EULA
- BIMobject, Developer Agreement
- TraceParts, Ownership of 3D CAD data
- step2glb (GitHub)
- Meshinspector, STEP naar glTF
- meshoptimizer, gltfpack
- Microsoft TRELLIS.2 (GitHub)
- Tencent Hunyuan3D-2.1, LICENSE
- TripoSG, README (afhankelijkheid Bria RMBG-1.4)
- 3D AI Studio, State of AI 3D generation 2026 (leverancier)
- Meshy, Pricing
- Sloyd, Pricing
- Hyper3D (Rodin), Pricing
- Khronos, glTF 2.0 specificatie
- Morphisec, StealC V2-campagne via kwaadaardige .blend-bestanden
- BleepingComputer, Malicious Blender model files deliver StealC infostealing malware
- 80.lv, Malware discovered in Blender file circulating online
- Blender Manual, Scripting & Security
- Red Hat, CVE-2026-119722
- Red Hat Bugzilla, CVE-2025-14439 (OpenUSD)
- Moonlock, MacSync stealer via nep-GitHub-repositories
- Sonatype, Shai-Hulud: nieuwe golf in npm-pakketten
- GajShield, FakeGit-campagne via 7.600 GitHub-repositories
- Apple, Protecting against malware in macOS
- VirusTotal, Privacy Notice
- Objective-See, Tools (LuLu, BlockBlock)